“Tiam chin lam pan”

                                                                 “Tiam chin lam pan”

Sam 23: 1-6; Phil. 3:14

Mihring reng reng hi kan duh emaw duh lo emaw hun hian hmalam min pan pui a, Pathian ngaihsak lo leh hre miah lo te pawh hian hma lam kan pan a, tum mumal nei lo pawh ni ila hringnun ah hian ‘Tiam chin’ a awm vek a ni. Mahse, chu tiam chin erawh chu Pathian hretu leh Pathian mi hriat te erawh ah a danglam thung si. Tun tumah hian Davida leh Tirhkoh Paula nun kawng la kawpin ringtu nun kan chhui dawn a ni a. Sam 23 thu hi Lal a nih tawh hnua Davida phuah niin a alang a, Beram lo veng ve tawh a nihna atangin amah chu Beram ah in chanin a vengtu chu Pathian angin a rawn tehkhin a ni, heng hun laia Beram leh Beram pu inlaichinna tawite sawi hmasa teh ang.

Beram leh Berampu te an inhrechiang: Juda ho danah chuan unau mipa zinga naupang ber zel hian beram an enkawl thin a, a tul angin hmun hla leh hnai deuhah hnim leh chaw pe puar turin an thlah fo thin. Chaw van deuh tum phei chuan riakin hmun hla tak tak an pan fo. Nitin zantin cheng ho ta chu an inhrechiang hle a, beram rual dang te nen enge maw changa han tlat ho tum pawh nei mahse, an pu ten “tahhoo, tahhoo’ emaw thil dangin emaw an han koh that that tawh chuan an tho sang sanga an pu te theuh kha an zui mai zel an ti. Hei hi tun thleng paw’n a la ni anti. Tum khat chu HRP Clickson-a hian thlalera beram awm ho a tlawh a, thimhlimah hian Berampu pakhat hian berampui sawmnga chu a mal mala ko vin an note theuh te chu hnute a hnek tir vek thei mawle! Khaw engah pawh a hriat hran a har dawn tehlul nen!

Chumai a la ni lo, Beram te hi an huanga an khung dawn hian an chhiar thlap thlap thin a, thenkhat erawh chuan chhiar miah lovin an en thuak hian beram kim leh kim loh an hre thei nghal an tih chu! Lebanon biala berampu pakhat phei chuan a chhiar ve ngai lo, “Ka mit pawh tuam ula, beram eng pawh min rawn lak ula, a hmai chauh ka lo chul ang a, ka ta a nih leh nih loh chu ka sawi thei vek ang” a ti!

Chutiang khawpa Beram leh berampu inlaichinna hrechiangtu Davida khan a nunah harsatna tam tak tawk chungin Sam 23 na hmang hian Pathian in a hruaina a rawn phuah chhuak ta a ni.

Paula chanchin: Tirhkoh Paula chanchin: Tirhkoh Paula hi pa tawi leh te lam deuh, mahse sa tha lam a nit hung, mit hmul in zawm pat, hnar lian mahse hnar ngul mawi tak nei niin an sawi thin. ‘Paula’ tih hi a Rom hming a ni a ‘tawi, te’ tihna mai ani. ‘Saula’ tih erawh a hebrai hming a ni ve thung a ‘duh’ tihna a ni.

            Paula hi Benjamin hnam, Juda fir taka enkawl seilen a ni a, chutihrualin, a seilenna khua Tarsa hi zirna hmun pui, Grik finna leh thiamna in a chiah khawpui a nih vangin Juda sakhua zirna ah leh Grik finna leh thiamna ah Paula hi mi thiam chung chuang a ni thung. Juda sakhua tana thahnem ngai tak, Kristian martar hmasa ber Stephen-a pawh a thih remti tu, Kristian hmasa te zawng chhuaka Tan In a khung thin tu a ni. Dik leh tha, Pathian duh zawng nia a hriat ah chuan mi huaisen tak a ni.

            Mahse, Damaska khaw daiah Krista inlarna vangin a nun a in let thawk a, Krista hnung zuitu niin Thuthlung Thar Bu ziaktu te zinga thawhhlawk ber leh Krista vanga tuar nasa ber te zing ami a ni zui ta a ni. Phil 3:12 ah Paula khan ‘heng te hi chang tawh ka inti lo, famkim tawh pawh ka inti lo...ti hlawhtling ngei turin ka la bei zel zawk a ni” tiin tiam chin lam a pah ngat ngat thu a sawi a, helaia ‘heng te’ atih hi engnge? 3:10 ah Krista hriat te, a thawhlehna thiltihtheihna chan te, a tuar anga tuar te, a thihna tawmpui te kha a ni. Tiam chin lam a panna ah hian Pathian awmpuina a chang nasa chungin ‘Ngat ngat’ tih tawngkam a hmang hian a kawng zawh lai hi a mar tluang purh bik lo tih a lang.

1) Tiam chin chu enge? Intlansiakna reng rengah hian a tawp chin (Finishing line) a awm thin, chu chu thlen hmasak ber an tum a, an tiam chin a ni. Chutiang zelin World Cup Football, the Greatest Show on Earth an tih khelh hun lai a nia, World Cup a tel ram zawng zawng tan an tiam chin chu Champion nih a ni. Mahse, Intlansiaknaa tel zawng zawng te hian an tiam chin an thleng vek em? Thleng vek lo. Chutiang zelin World Cup ah pawh tiam chin thleng chu pakhat chauh an ni ang. 

            Tin, zirna lamah pawh a ni, Career guidance te kan tia, “enge nih i tum?” tiin kan in zawt thin. Thenkhat chuan Doctor, Engineer, Pastor, Zirtirtu, Officer te pawh an ti thin. Heng zawng zawng hi an tiam chin, thlen an tum chin a ni thin. Thenkhat chu hausak te, in tha leh ram zau tak neih te, he khawvela mi thiltithei tak nih te pawh a ni mai thei bawk.

            Mahse, tun tuma kan luh chilh ber tur chu heng aia ril leh thuk zawk a ni.  Tirhkoh Paula tiam chin kha a ropui a sin, “Krista Isuaa Pathian chung lam kohna lawmman chu hmu turin, tiam chin lam chu kan pan ngat ngat” a ti. Vanrama lawmman  hmuh ve ngei chu a tiam chin a ni. A nih leh Lal Davida ve thung kha, “Tichuan, Lalpa Inah ka awm kumkhua tawh ang” Tirhkoh Paula ang bawkin Vanram kha a finishing line, a thlen tum tiam chin chu a ni.

2) Tiam chin kan thlenpui tur chu enge? : Tiam chin thlen han tih hian kan thlarau ringawt rilru ah a lang mai thei, mahse, taksa, rilru, leh thlarau hi inzawm vek a ni a, lak hran theih a ni lo. Chuvangin, tiam chin thleng tur chuan  heng thil pathum te hi an pawimawh a ni.

            Intlansiakna ah “Ka rilru chuan pakhatna ka ni a sin mawle” ti mahla, i taksa in a thlen siloh chuan awmzia awm lo, chutiang bawkin rilru ah a tawp thlen tumna nei lova i tlan chuan kawng lakah i taksa a i chawlh pui fo ang. Football kutpui hun lai a ni bawk a, Ronaldo hian a rilru in “Football ah Messi aiin ka tha zawk ti ta se” World cup ber ala chawi ve siloh chuan Messi fans ten “I dream mai mai anih chu” an tih sak mai thei.

            Mi thenkhat chuan tisa lama tiam chin kan neih thlen kan tum lutukna lamah rilru diklo kan put phah fo a, chu chuan kan thlarau lam nun a nghawng a, Thlarau lama a ti chau leh thin. Chutiang chiah chuan thenkhatin tisa lam mausam in thlarau lam  nia kan hriat ringawt kan buaipui a, chu chuan taksa leh rilru a ti chau ve leh thin.

Pathian hian kan taksa chauh emaw rilru chauh emaw thlarau chauh emaw hi tiam chin lam min thlen tir a tum lo. Chhandamna famkim, taksa, rilru, thlarau chhandamna hi Pathian thil tum a ni. Thil in zawm vek a nih vangin pakhat a dik loh chuan a dang pawh a nghawng vek. Chuvangin, Tiam chin thleng tur chuan taksa, rilru, leh thlarau nun a pawimawh a ni. Kan rilru chuan Vanram thlen kan duh vek, mahse, kan nun kan uluk leh siloh chuan rilru duhna ringawtin min thlen thei lo. Thlarau mi inti pawh ni ila kan rilru put hmang a dik leh siloh chuan engmah a ni chuang lo, chutiang zelin, tisa lamah khawvel thil takin ropui viau ila, Kohhran ah te pawh chanvo sang tak tak te chelh in inkhawm fo mah ila, rilru dik leh thlarau lam nun kan ngaihthah leh si chuan awmzia a awm chuang lo. Chuvangin, heng thil pathum, lak hran theih siloh hi Tiam chin kan thlenna tur in an pawimawh a ni.

3) Engtin nge tiam chin kan thlen ang?  Zawlnei Mika 6:8 thu atang hian tiam chin kan thlen theihna tura taksa, rilru leh thlarau lam inbuatsaih dan tur a fiah ber mai awm e. “Aw mihring, thil tha chu a entir tawh che a ni  lawm ni? Lalpan a phut che chu eng nge ni? Dik taka thil tih te, khawngaihna ngainat te, thuhnuairawlh taka i Pathian nena len dun te a ni lawm ni?”

a) Dik taka thil tih tih hian tisa lama dik taka thil kan tih a kawk angah ngai ta ila. Dik kan tih hi kan tehna tlangpui ah chuan khawtlang leh Kohhran pawmpui/hriatthiam chin hi ani ta deuh a. Mahse, he laia Lalpa thil phut ‘Dik taka thil tih te’ erawh hi chu Dik leh Dik lo kan lo thliar dan mai piah lama Pathian thu ang a thil dik tih hi ani. Davida khan engtin nge a tih kha, “Ka nun a tiharh thar leh a; A hming avangin kawng dikah min kalpui thin”. Dik leh Dik lo, tha leh tha lo kha mihring ngaihdan atanga siam mai nilovin Pathian hming avanga Dik taka thil tih zawk kha a ni.

            Mihring chak lohna vang ten dik tawk chiah lo, pawi lutuk si lo, rilru nuam chiah lova thil tih kan nei thin em? Pathian in kan tana a buatsaih Vanram thleng tur chuan tisa lamah pawh dik taka kan tih a ngai a, a dik leh dik loh tehfung a tan Pathian thu erawh kan hmang tur a ni. Vaipa pakhat piangthar hi vanram a kai tur leh kai loh tur an zawt a, “Kai chu kai ang, mahse, hau nasa ngawt ang” a ti, a kai kher lo mai thei!

 

b) Khawngaihna ngainat tih hian rilru lam a kawk angah ngai ila. ‘Ngainat/ngaina’ tih hi  saptawng lamah chuan ‘Love’ tih a hmang a, a tawngbul lamah mihring puite emaw thilsiam emaw, mahni inhmangaina emaw a kawk thei a, Pathian in a mite a hmangaihna tawngkam nen pawh a in ang a ni. Chutiang bawkin  ‘Khawngaihna’ tih hian ‘Thatna, ngilneihna, rinawmna’ tih te pawh a huam tel vek bawk.

            He khawvela Lal Isua a lo kal lai khan Dik taka thiltih duh vangin mite kha a rawn hau nghal phiar phiar em? “Sual si, hmel chhe bawk si” te kha a ti ve em? Ti hauh lo, A ni chuan khawngaihna nen thudik a rawn hrilh thung a ni. Khawngaihna a tel chuan a dawngsawngtu tan ngaihthlak a nuam a, lem a awl thin. Midangte chunga khawngaihna, lainatna, thatna, ngilneihna leh rinawmna kan put a ngai a nih chu. Chutiang a nih loh chuan an dik lohna han hrilh teh, “A ni pawh enge a nih bik?!’ tih a ni mai.

c) Thuhnuairawlh taka Pathian nena lendun tih hi kan thlarau lam nun a kawk ah ngai leh ta ila. Beram leh Berampu in hriat chianna chuan Beram chu a pu lakah a in nghat pum hlum tir tawp a, Berampu in tlachham in a awm tir ngai lova, chawlhna tuikam ah te a hruai thin zawk a ni. Beram thenkhat lo petek bo palh an awm chang pawhin Beram pu chuan theihtawp in a va zawng chhuak leh thin. Beram bo khan a awmna hmuna hram vak vak bak tih theih a nei lo. Chutiang chiah chuan Chhandamna kan chan chungchangah te, Pathian min hruaina zawng zawng te en hian Tirhkoh Paula chuan “Khawngaihna hlir khawngaihna hlir/ Khawngaih chunga khawngaih leh chhawnna” a ti hial.

            Chapo theih a ni lo, Tirhkoh Paula, thlarau nuna chang sang lutuk, van thumna meuh fang tawh leh Pathian in a hman em em khan engtin nge a tih kha, “Heng hi ka chang tawh ka ti love, famkim tawh pawh ka inti hek lo” (Krista hriat te, a thawhlehna thiltihtheihna chan te, a tuar anga tuar te, a thihna tawmpui te) tiin thuhnuai rawlh leh inphahhniam takin Filipi khua kha lehkha a thawn a sin.

            Engvangin nge Mika hian thuhnuairawlh ber kher hi Pathian nena len dun chungchanga rawn thlang chhuak nge ni ang? tih hi ka ngaihtuah nasa mai a. Pathian nena len dun min ti harsa ber tu chu chapona a nih vang a ni. Lucifera meuh pawh paithlak anih chhan kha ‘chapona’ vang a ni. Mihring lamah pawh en ila, midang te nen kan inrem theih loh chhan te, midang chunga thil tha leh dik kan tih theih loh chhan te, rilru dik kan put hleihtheih loh chhan te hi ‘Tha ve tawk, thei ve tawk, fel ve tawk’ nia kan in ngaih vang hi a ni deuh zel.

           Chuvangin, thlarau lamah Pathian nen kan inzawm a, A mah nen kan lendun theihna tur chuan thuhnuairawlh, inngaitlawmna nun kan neih a ngai a, chu chuan midang khawngaihna te, dik taka thiltih te a rawn keng tel dawn a ni. Thlarau lam dinhmun lan chhuahna chu midang laka kan rilru put hmangah te, midang laka kan thiltih ah te a ni thin si a.

Tawpna: Unaute u, Pathian chhandamna famkim chang a, tiam chin kan thlen ngei theihna turin Taksa, rilru leh thlarau  a Lalpa thilphut hi ti hlawhtling turin theihtawp i chhuah ang u.

             

 

 

 

           

 

Comments

Popular posts from this blog

Rawngbawlna: Lal Isua atangin

“Khawngaihna leh Thiltih” (Eph.2:1-10)

Krista Rilru: Inngaihtlawmna