“Tiam chin lam pan”
“Tiam chin lam pan”
Sam 23: 1-6; Phil. 3:14
Mihring reng reng hi kan duh emaw duh lo
emaw hun hian hmalam min pan pui a, Pathian ngaihsak lo leh hre miah lo te pawh
hian hma lam kan pan a, tum mumal nei lo pawh ni ila hringnun ah hian ‘Tiam chin’
a awm vek a ni. Mahse, chu tiam chin erawh chu Pathian hretu leh Pathian mi
hriat te erawh ah a danglam thung si. Tun tumah hian Davida leh Tirhkoh Paula
nun kawng la kawpin ringtu nun kan chhui dawn a ni a. Sam 23 thu hi Lal a nih
tawh hnua Davida phuah niin a alang a, Beram lo veng ve tawh a nihna atangin
amah chu Beram ah in chanin a vengtu chu Pathian angin a rawn tehkhin a ni,
heng hun laia Beram leh Beram pu inlaichinna tawite sawi hmasa teh ang.
Beram leh Berampu te an inhrechiang: Juda ho danah chuan unau mipa zinga naupang ber zel hian beram an
enkawl thin a, a tul angin hmun hla leh hnai deuhah hnim leh chaw pe puar turin
an thlah fo thin. Chaw van deuh tum phei chuan riakin hmun hla tak tak an pan
fo. Nitin zantin cheng ho ta chu an inhrechiang hle a, beram rual dang te nen
enge maw changa han tlat ho tum pawh nei mahse, an pu ten “tahhoo, tahhoo’ emaw
thil dangin emaw an han koh that that tawh chuan an tho sang sanga an pu te
theuh kha an zui mai zel an ti. Hei hi tun thleng paw’n a la ni anti. Tum khat
chu HRP Clickson-a hian thlalera beram awm ho a tlawh a, thimhlimah hian
Berampu pakhat hian berampui sawmnga chu a mal mala ko vin an note theuh te chu
hnute a hnek tir vek thei mawle! Khaw engah pawh a hriat hran a har dawn tehlul
nen!
Chumai a la ni lo, Beram te hi an huanga
an khung dawn hian an chhiar thlap thlap thin a, thenkhat erawh chuan chhiar
miah lovin an en thuak hian beram kim leh kim loh an hre thei nghal an tih chu!
Lebanon biala berampu pakhat phei chuan a chhiar ve ngai lo, “Ka mit pawh tuam ula, beram eng pawh min
rawn lak ula, a hmai chauh ka lo chul ang a, ka ta a nih leh nih loh chu ka
sawi thei vek ang” a ti!
Chutiang khawpa Beram leh berampu inlaichinna
hrechiangtu Davida khan a nunah harsatna tam tak tawk chungin Sam 23 na hmang
hian Pathian in a hruaina a rawn phuah chhuak ta a ni.
Paula chanchin: Tirhkoh Paula chanchin: Tirhkoh Paula hi pa tawi leh te lam
deuh, mahse sa tha lam a nit hung, mit hmul in zawm pat, hnar lian mahse hnar
ngul mawi tak nei niin an sawi thin. ‘Paula’ tih hi a Rom hming a ni a ‘tawi,
te’ tihna mai ani. ‘Saula’ tih erawh a hebrai hming a ni ve thung a ‘duh’ tihna
a ni.
Paula
hi Benjamin hnam, Juda fir taka enkawl seilen a ni a, chutihrualin, a seilenna
khua Tarsa hi zirna hmun pui, Grik finna leh thiamna in a chiah khawpui a nih
vangin Juda sakhua zirna ah leh Grik finna leh thiamna ah Paula hi mi thiam
chung chuang a ni thung. Juda sakhua tana thahnem ngai tak, Kristian martar
hmasa ber Stephen-a pawh a thih remti tu, Kristian hmasa te zawng chhuaka Tan
In a khung thin tu a ni. Dik leh tha, Pathian duh zawng nia a hriat ah chuan mi
huaisen tak a ni.
Mahse,
Damaska khaw daiah Krista inlarna vangin a nun a in let thawk a, Krista hnung
zuitu niin Thuthlung Thar Bu ziaktu te zinga thawhhlawk ber leh Krista vanga tuar
nasa ber te zing ami a ni zui ta a ni. Phil 3:12 ah Paula khan ‘heng te hi chang tawh ka inti lo, famkim
tawh pawh ka inti lo...ti hlawhtling ngei turin ka la bei zel zawk a ni”
tiin tiam chin lam a pah ngat ngat thu a sawi a, helaia ‘heng te’ atih hi engnge?
3:10 ah Krista hriat te, a thawhlehna
thiltihtheihna chan te, a tuar anga tuar te, a thihna tawmpui te kha a ni. Tiam
chin lam a panna ah hian Pathian awmpuina a chang nasa chungin ‘Ngat ngat’ tih
tawngkam a hmang hian a kawng zawh lai hi a mar tluang purh bik lo tih a lang.
1) Tiam chin chu enge? Intlansiakna reng rengah hian a
tawp chin (Finishing line) a awm thin, chu chu thlen hmasak ber an tum a, an
tiam chin a ni. Chutiang zelin World Cup Football, the Greatest Show on Earth
an tih khelh hun lai a nia, World Cup a tel ram zawng zawng tan an tiam chin
chu Champion nih a ni. Mahse, Intlansiaknaa tel zawng zawng te hian an tiam
chin an thleng vek em? Thleng vek lo. Chutiang zelin World Cup ah pawh tiam
chin thleng chu pakhat chauh an ni ang.
Tin, zirna lamah pawh a ni, Career
guidance te kan tia, “enge nih i tum?” tiin kan in zawt thin. Thenkhat chuan
Doctor, Engineer, Pastor, Zirtirtu, Officer te pawh an ti thin. Heng zawng
zawng hi an tiam chin, thlen an tum chin a ni thin. Thenkhat chu hausak te, in
tha leh ram zau tak neih te, he khawvela mi thiltithei tak nih te pawh a ni mai
thei bawk.
Mahse,
tun tuma kan luh chilh ber tur chu heng aia ril leh thuk zawk a ni. Tirhkoh Paula tiam chin kha a ropui a sin, “Krista Isuaa Pathian chung lam kohna lawmman
chu hmu turin, tiam chin lam chu kan pan ngat ngat” a ti. Vanrama lawmman hmuh ve ngei chu a tiam chin a ni. A nih leh
Lal Davida ve thung kha, “Tichuan, Lalpa
Inah ka awm kumkhua tawh ang” Tirhkoh Paula ang bawkin Vanram kha a
finishing line, a thlen tum tiam chin chu a ni.
2) Tiam chin kan thlenpui tur chu
enge? :
Tiam chin thlen han tih hian kan thlarau ringawt rilru ah a lang mai thei,
mahse, taksa, rilru, leh thlarau hi inzawm vek a ni a, lak hran theih a ni lo.
Chuvangin, tiam chin thleng tur chuan heng thil pathum te hi an pawimawh a ni.
Intlansiakna
ah “Ka rilru chuan pakhatna ka ni a sin
mawle” ti mahla, i taksa in a thlen siloh chuan awmzia awm lo, chutiang
bawkin rilru ah a tawp thlen tumna nei lova i tlan chuan kawng lakah i taksa a
i chawlh pui fo ang. Football kutpui hun lai a ni bawk a, Ronaldo hian a rilru
in “Football ah Messi aiin ka tha zawk ti
ta se” World cup ber ala chawi ve siloh chuan Messi fans ten “I dream mai mai anih chu” an tih sak mai
thei.
Mi thenkhat chuan tisa lama tiam chin
kan neih thlen kan tum lutukna lamah rilru diklo kan put phah fo a, chu chuan
kan thlarau lam nun a nghawng a, Thlarau lama a ti chau leh thin. Chutiang
chiah chuan thenkhatin tisa lam mausam in thlarau lam nia kan hriat ringawt kan buaipui a, chu chuan
taksa leh rilru a ti chau ve leh thin.
Pathian hian kan taksa chauh emaw
rilru chauh emaw thlarau chauh emaw hi tiam chin lam min thlen tir a tum lo. Chhandamna
famkim, taksa, rilru, thlarau chhandamna hi Pathian thil tum a ni. Thil in zawm
vek a nih vangin pakhat a dik loh chuan a dang pawh a nghawng vek. Chuvangin,
Tiam chin thleng tur chuan taksa, rilru, leh thlarau nun a pawimawh a ni. Kan
rilru chuan Vanram thlen kan duh vek, mahse, kan nun kan uluk leh siloh chuan
rilru duhna ringawtin min thlen thei lo. Thlarau mi inti pawh ni ila kan rilru
put hmang a dik leh siloh chuan engmah a ni chuang lo, chutiang zelin, tisa
lamah khawvel thil takin ropui viau ila, Kohhran ah te pawh chanvo sang tak tak
te chelh in inkhawm fo mah ila, rilru dik leh thlarau lam nun kan ngaihthah leh
si chuan awmzia a awm chuang lo. Chuvangin, heng thil pathum, lak hran theih
siloh hi Tiam chin kan thlenna tur in an pawimawh a ni.
3) Engtin nge tiam chin kan thlen
ang? Zawlnei Mika 6:8 thu atang hian tiam
chin kan thlen theihna tura taksa, rilru leh thlarau lam inbuatsaih dan tur a
fiah ber mai awm e. “Aw mihring, thil tha
chu a entir tawh che a ni lawm ni?
Lalpan a phut che chu eng nge ni? Dik taka thil tih te, khawngaihna ngainat te,
thuhnuairawlh taka i Pathian nena len dun te a ni lawm ni?”
a) Dik taka thil tih tih hian tisa lama dik taka thil kan tih a kawk
angah ngai ta ila. Dik kan tih hi kan tehna tlangpui ah chuan khawtlang leh
Kohhran pawmpui/hriatthiam chin hi ani ta deuh a. Mahse, he laia Lalpa thil
phut ‘Dik taka thil tih te’ erawh hi chu Dik leh Dik lo kan lo thliar dan mai
piah lama Pathian thu ang a thil dik tih
hi ani. Davida khan engtin nge a tih kha, “Ka
nun a tiharh thar leh a; A hming avangin kawng dikah min kalpui thin”. Dik
leh Dik lo, tha leh tha lo kha mihring ngaihdan atanga siam mai nilovin Pathian
hming avanga Dik taka thil tih zawk kha a ni.
Mihring
chak lohna vang ten dik tawk chiah lo, pawi lutuk si lo, rilru nuam chiah lova
thil tih kan nei thin em? Pathian in kan tana a buatsaih Vanram thleng tur
chuan tisa lamah pawh dik taka kan tih a ngai a, a dik leh dik loh tehfung a
tan Pathian thu erawh kan hmang tur a ni. Vaipa pakhat piangthar hi vanram a
kai tur leh kai loh tur an zawt a, “Kai
chu kai ang, mahse, hau nasa ngawt ang” a ti, a kai kher lo mai thei!
b) Khawngaihna
ngainat
tih hian rilru lam a kawk angah ngai ila. ‘Ngainat/ngaina’ tih hi saptawng lamah chuan ‘Love’ tih a hmang a, a
tawngbul lamah mihring puite emaw thilsiam emaw, mahni inhmangaina emaw a kawk
thei a, Pathian in a mite a hmangaihna tawngkam nen pawh a in ang a ni.
Chutiang bawkin ‘Khawngaihna’ tih hian
‘Thatna, ngilneihna, rinawmna’ tih te pawh a huam tel vek bawk.
He
khawvela Lal Isua a lo kal lai khan Dik taka thiltih duh vangin mite kha a rawn
hau nghal phiar phiar em? “Sual si, hmel chhe bawk si” te kha a ti ve em? Ti
hauh lo, A ni chuan khawngaihna nen thudik a rawn hrilh thung a ni. Khawngaihna
a tel chuan a dawngsawngtu tan ngaihthlak a nuam a, lem a awl thin. Midangte
chunga khawngaihna, lainatna, thatna, ngilneihna leh rinawmna kan put a ngai a
nih chu. Chutiang a nih loh chuan an dik lohna han hrilh teh, “A ni pawh enge a
nih bik?!’ tih a ni mai.
c) Thuhnuairawlh taka Pathian nena lendun tih hi kan thlarau lam nun a
kawk ah ngai leh ta ila. Beram leh Berampu in hriat chianna chuan Beram chu a
pu lakah a in nghat pum hlum tir tawp a, Berampu in tlachham in a awm tir ngai
lova, chawlhna tuikam ah te a hruai thin zawk a ni. Beram thenkhat lo petek bo
palh an awm chang pawhin Beram pu chuan theihtawp in a va zawng chhuak leh
thin. Beram bo khan a awmna hmuna hram vak vak bak tih theih a nei lo. Chutiang
chiah chuan Chhandamna kan chan chungchangah te, Pathian min hruaina zawng
zawng te en hian Tirhkoh Paula chuan “Khawngaihna
hlir khawngaihna hlir/ Khawngaih chunga khawngaih leh chhawnna” a ti hial.
Chapo
theih a ni lo, Tirhkoh Paula, thlarau nuna chang sang lutuk, van thumna meuh
fang tawh leh Pathian in a hman em em khan engtin nge a tih kha, “Heng hi ka chang tawh ka ti love, famkim
tawh pawh ka inti hek lo” (Krista
hriat te, a thawhlehna thiltihtheihna chan te, a tuar anga tuar te, a thihna
tawmpui te) tiin thuhnuai rawlh leh inphahhniam takin Filipi khua kha
lehkha a thawn a sin.
Engvangin
nge Mika hian thuhnuairawlh ber kher hi Pathian nena len dun chungchanga rawn
thlang chhuak nge ni ang? tih hi ka ngaihtuah nasa mai a. Pathian nena len dun
min ti harsa ber tu chu chapona a nih vang a ni. Lucifera meuh pawh paithlak
anih chhan kha ‘chapona’ vang a ni. Mihring lamah pawh en ila, midang te nen
kan inrem theih loh chhan te, midang chunga thil tha leh dik kan tih theih loh
chhan te, rilru dik kan put hleihtheih loh chhan te hi ‘Tha ve tawk, thei ve tawk, fel ve tawk’ nia kan in ngaih vang hi a
ni deuh zel.
Chuvangin, thlarau lamah Pathian nen kan inzawm a, A mah nen kan lendun theihna tur chuan thuhnuairawlh, inngaitlawmna nun kan neih a ngai a, chu chuan midang khawngaihna te, dik taka thiltih te a rawn keng tel dawn a ni. Thlarau lam dinhmun lan chhuahna chu midang laka kan rilru put hmangah te, midang laka kan thiltih ah te a ni thin si a.
Tawpna: Unaute u, Pathian chhandamna famkim
chang a, tiam chin kan thlen ngei theihna turin Taksa, rilru leh thlarau a Lalpa thilphut hi ti hlawhtling turin
theihtawp i chhuah ang u.
Comments
Post a Comment